Richtlijnen voor het Verdelen van Aandelen

  • Oriëntatie

Een van de moeilijkste besluiten die je met een nieuwe zakenpartner maakt is hoe jullie de aandelen van het gezamenlijke bedrijf gaan verdelen. Harde regels zijn er niet. Het komt neer op onderhandelen. Gelukkig hebben we een aantal richtlijnen ontdekt die je argumenten geven om 5, 10, 30 of 50% van de aandelen aan jou of je zakenpartner te geven. 

Aandelen Argumenten Ring 700X350

Noam Wasserman, professor aan Harvard Business School, heeft onderzocht welke criteria vaak terugkomen bij onderhandelingen over bedrijfseigendom. Hij ontdekte dat er 4 hoofdfactoren zijn die een rol spelen in het verdelen van aandelen. Je kunt ze als richtlijnen gebruiken om tot langdurige afspraken te komen.

1. Eerdere bijdrage aan de onderneming

Hoeveel bijdrage heeft de betreffende persoon geleverd aan het opbouwen van waarde van het bedrijf tot dusver?

a) Idee Premium

Zakenpartners die bijdragen aan de totstandkoming van het bedrijfsidee leveren een unieke bijdrage. Hiertoe behoort ook het uitwerken van een businessplan, het financieringsproces en de opbouw van de organisatie.

Hoe verder het idee is gevorderd en hoe dichter je het bedrijf hebt gebracht naar het ten gelde maken van het idee, hoe groter jouw aandeel in het bedrijf.

Als alle andere zaken gelijk zijn, dan kan het idee-premium oplopen tot een verschil van 10 tot 15 percentagepunten ten opzichte van partners die later aanhaken.

b) Financiële inleg

Ondernemers die (meer) geld inleggen verdienen een groter aandeel. Geld weegt ook vaak zwaarder dan een bijdrage in natura (tijdsinvestering).

Partners die later aanhaken kunnen het idee-premium dus verlagen of zelfs nullificeren door een grote(re) financiële bijdrage te leveren.

Inleggen van geld is overigens niet alleen een zaak van diepe broekzakken hebben. Het is ook een teken van toewijding en vertrouwen in de toekomst van het bedrijf.

2. Toekomstige bijdrage aan de onderneming

Hoeveel toegevoegde waarde zal iedere zakenpartner leveren in de toekomst?

Als we ervan uitgaan dat een bedrijf zo lang mogelijk bestaat, zal het grootste en belangrijkste deel van het werk nog moeten worden verzet. De toekomstige bijdrage van iedere partner laat zich lastig inschatten. Maar er zijn wel drie criteria die een positieve bijdrage voorspellen.

a) Ondernemerservaring

Het is aannemelijk dat een zakenpartner die ervaring heeft in het leiden van een bedrijf naar een succesvolle exit of beursgang een grotere bijdrage zal hebben in het verloop van het bedrijf. Deze ervaring levert vaak een serie-ondernemers premium op. Deze ervaring kan 7 tot 9 percentagepunten aan extra aandelen opleveren.

b) Commitment

Zakenpartners die zich voltijd inspannen voor het bedrijf ontvangen over het algemeen meer aandeel dan zakenpartners die deeltijd betrokken zijn.

C) Positie in het bedrijf

Ook de formele positie in het bedrijf kan een rol spelen. Over het algemeen is de verwachting dat de CEO meer waarde voor het bedrijf creëert dan de andere zakenpartners. CEO-zakenpartners kunnen 14 tot 20 percentagepunten extra aandelen verkrijgen.

3. Motivaties, voorkeuren en informele zaken

a) Waardeoriëntatie

Ondernemers die primair gedreven worden door waarde opbouw zullen inzetten op een groter aandeel in het bedrijf.

b) Risicobereidheid en Optimisme

Ook de risicobereidheid en het optimisme van de zakenpartner beïnvloedt hoeveel prioriteit hij geeft aan het verkrijgen van een groter aandeel (focus op langer termijn) versus de uitbetaling van opbrengsten op korte termijn.

c) Conflicttolerantie

Het wel of niet aangaan van een discussie rondom eigendomsaandeel is ook deels een persoonlijkheidskwestie. Ga jij bij voorkeur conflicten uit de weg terwijl je toekomstige zakenpartner bereid is om sterke onderhandelingen te voeren over eigendomsaandeel, dan is de kans groot dat je zakenpartner meer aandelen weet binnen te halen.

d) Eerdere relatieverhoudingen

Tot slot kan ook de voormalige relatieverhouding een rol spelen. Als zakenpartners voorheen collega’s waren met een hiërarchische verhouding (teamleider-teammedewerker) dan kan dat terugkomen in de verdelingen van aandelen.

4. Opoffering

Welke opofferingen doet de persoon om dit bedrijf te realiseren?

Deze vraag gaat vooral om de hoeveelheid (financiële) risico die wordt genomen. Geeft iemand een (lucratieve) baan op? Wordt er al omzet of zelfs al winst gerealiseerd op moment van toetreding? Dit zijn zaken die meetellen in de verdeling van eigendom.

Laten we John Sculley als bekend voorbeeld nemen. Hij verliet zijn uitermate lucratieve positie als president bij PepsiCo op om in 1983 als CEO bij het nog relatief jonge Apple te gaan werken. John werd aangetrokken door de uitdaging en inspirerende woorden van Steve Jobs. Financiële afspraken hierover kennen wij niet, maar het legde hem zeker geen windeieren. In 1987 was hij een van de hoogst betaalde CEO’s in Sillicon Valley.

John werd overigens geen zakenpartner maar topwerknemer, maar de strekking zal duidelijk zijn. Zakenpartners met een track record en goede verdiensten zul je voldoende moeten ‘compenseren’ om aan boord te halen.

Belangrijk: zorg voor flexibele afspraken

Van alle afspraken die je maakt bij het verdelen van aandelen is flexibiliteit het belangrijkst. Het verdelen van aandelen zonder het te kunnen veranderen, is de grootste fout die ondernemers kunnen maken! Situaties kunnen wijzigen en individuele bijdragen kunnen zowel tegenvallen als bijzonder veel groter zijn dan aanvankelijk gedacht. 

Wat als je zakenpartner na een half jaar toch niet zo veel tijd in het bedrijf steekt dan is afgesproken, omdat je zakenpartner bijvoorbeeld vader of moeder is geworden en andere prioriteiten heeft gesteld. Heeft je zakenpartner dan nog steeds recht op 40% van de aandelen? Denk je eens in wat voor een energieslurpende proces het kan worden als je hierover geen heldere afspraken hebt gemaakt. 

Zorg er dus voor dat je bij aanvang van de samenwerking spreekt over mogelijke veranderingen binnen de samenwerking, zoals groeiscenario’s. Dit is zinvol, want het voorkomt desillusie als zaken anders uitpakken. Houd hierbij in gedachten dat de deal ook nooit helemaal gemaakt is. Omstandigheden zullen veranderen en de verdeling van het eigendom verandert mee.

 

Bron: Wasserman, Noam. The Founder's Dilemmas: Anticipating and Avoiding the Pitfalls That Can Sink a Startup. Kauffman Foundation Series on Innovation and Entrepreneurship. Princeton University Press, 2012

 

Aanverwante artikelen:

"De Grootste Fout van Team Start-ups: Gelijke Verdeling van Aandelen"

"Deze Aandelencalculator Bepaalt Hoeveel Aandelen Je Waard bent"

 

 

Delen

Reacties (0)

Log in om een reactie te plaatsen